IMG_20260525_231013 (1)

موزه‌ و حفاظت اجتماعی از کودکان و نوجوانان در دوران جنگ علی‌اکبر زین‌العابدین، روان‌شناس و نویسنده

علی‌اکبر زین‌العابدین سخنانش را با تشکر از دکتر فاضلی آغاز کرد. او از بیش از هفتاد روز فعالیت و نویسندگی و سخنرانی توسط فاضلی یاد کرد و او را فعال‌ترین نویسنده و سخنران روز‌های جنگ و پس از آن نامید.

در روز‌های آغازین جنگ، یک کلاس آنلاین بر پایه نوشتن و با نوجوانانی ۱۵ تا ۲۰ ساله با اسم مستعار برگزار شد. در روز‌هایی که بمباران شدیدی در تهران رخ می‌داد در این گروه مجازی یک حفاظت اجتماعی را توسط نوجوانان از نوجوانان دیده که این اتفاق روی او تاثیر شگرفی داشته است: «در بمباران طرشت یکی از بچه‌ها که نام مستعارش خرگوش بود در کلاس از ترسش گفت و وقتی شدت بمباران زیاد شد یکی دیگر از بچه‌ها، ترانه‌ای از گروه پالت به نام «با من خیال کن» را در گروه فرستاد و زیرش نوشت: «بیا خیال کنیم خرگوش.»» به گفته زین‌العابدین همین ۴ کلمه تمام نگرش او را به ترس و آینده تغییر داد: «چه قدرت بزرگی دارد این خیال.»

موزه باید از «روایت» و «معنا» مراقبت کند

ما در دوران جنگ از بچه‌ها حفاظت فیزیکی می‌کنیم، اما در برابر آن زیست‌جهانی که به هم می‌ریزد و شبکه‌ای از معنا، اعتماد، خاطره و تعلق مورد لطمه قرار می‌گیرد، نمی‌توانیم آنها را حفاظت کنیم. اینجا جایی است که باید از حفاظت نوع دوم صحبت کنیم.

حفاظت اجتماعی یک سطح عمیق‌تری از مراقبت انسانی است. یعنی می‌خواهیم از احساس تعلق، اعتماد اجتماعی، کرامت انسانی، حافظه فرهنگی و امکان رویاپردازی مراقبت کنیم؛ بنابراین باید محیط نگهدارنده را به جز بحث فیزیکی، محیط نگهدارنده روانی و عاطفی قرار بدهیم. موزه‌ها را باید به سطحی ببریم که اگر ترومای جمعی برای کودکان و نوجوانان شکل گرفت از عاطفه و روانشان مراقبت کند. در واقع موزه در زمان جنگ باید به مثابه درمانگر عمل کند.

کودکان و نوجوانان روایت خودشان از تجربیاتشان در جنگ را خلق کنند تا در جایی مثل موزه کنار هم به نمایش گذاشته شود: «کاری که ما در پویش کودک، همدلی و کرونا انجام دادیم. در چهار رشته نقاشی، عکاسی، نویسندگی و فیلم‌سازی فراخوان دادیم و در آخر آنچه پدید آمد را در موزه‌ها به نمایش گذاشتیم. شکوه موزه‌ها آن روز معلوم شد که ورودی بخش «ایران پس از اسلام» در موزه ملی ایران خالی شد و آنجا آثار کودکان به نمایش درآمد و کودکان با ورود به موزه، خودشان را کسی دیدند که دارد خاطره جمعی را خلق می‌کند.» او در پایان گفت: اینکه می‌گوییم موزه برای گذشته نیست و برای آینده است فقط با اتفاقاتی از این قبیل به واقعیت تبدیل می‌شود.

گزارش از زهرا صالحی‌زاده، خبرنگار پایگاه خبری خیر ایران؛

رویداد موزه‌ها و مسئولیت اجتماعی در تاریخ ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ در خانه‌ی هنرمندان ایران برگزار شد.

نظر بگذارید

قسمت های ضروری با * مشخص شده